Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 27 november 2018

Operatie Steenbreek

De Rijksoverheid geeft aan dat circa 75% van de tuinen in Nederland voor minimaal een kwart is versteend. En gelet op de verkoopcijfers van de tuinbranche over verhardingsmateriaal neemt de verstening van tuinen gestaag toe. Ook in Hilversum zijn, door verbouwingen, woninguitbreidingen of om er parkeerplaatsen te maken, groene tuinen in de voorbije jaren kleiner geworden en verhard. Deze verharding is problematisch want het zorgt voor meer hittestress, verminderde wateropvang en afnemende biodiversiteit. En hoewel dit probleem al jaren geleden binnen Hilversum is aangekaart en via ‘Operatie Steenbreek’ zou worden aangepakt, heeft D66 al een aantal keren gewezen op het uitblijven van tastbare acties en resultaten. Kortom D66 vindt het tijd gerichter in actie te komen en de stad sneller klimaatbestendig te maken.

Twee voorbeelden uit verschillende Hilversumse buurten waar buren elkaar lijken te hebben geïnspireerd om de hele tuin van groen te strippen. Bron: Google Earth

 

Hoe kan het anders en beter? 

Hoe het anders en beter kan is in Den Haag in te zien. Deze gemeente werkt op basis van een duidelijke doelstelling: 100.000 minder steentegels. In 2017 zijn 76.000 tegels omgeruild tegen gratis planten. Dit is gerealiseerd door een aantal ondersteunende acties. Zo zijn een aantal vaste locaties aangegeven voor het inruilen van tegels. Daarnaast worden buurtbezoeken georganiseerd voor het mobiliseren van de buurt om tegels in te inleveren. Wie wil krijgt hulp bij het maken van een groenontwerp en het afvoeren van tegels. Kijk zo kan het ook: laagdrempelig en concreet.

 

 

Operatie Steenbreek in Den Haag,  

https://duurzaamdenhaag.nl/projecten/operatiesteenbreek

 

 

D66 wil dat Hilversum voor ‘Operatie Steenbreek’ net zo concreet en actie gericht wordt als in Den Haag.

  1. Bepaal een streefgetal van het totale aantal om te ruilen tegels
  2. Communiceer over het belang van het terugdringen van de verstening met alle inwoners, scholen, bedrijven, instellingen, sportverenigingen, woningbouwcorporaties, tuinbranche
  3. Richt de aandacht zowel op kleine mogelijkheden van vergroening van tuinen als op grotere versteende oppervlakten.
  4. Zoek samenwerking met bewonersverenigingen, buurtcentra. Maar ook met tuincentra en de Tomin-groep voor vaste inzamelpunten van tegels en het uitdelen van gratis planten.
  5. Stel een tijdlijn vast voor de start: operationeel vanaf maart 2019, voor het komende voorjaar
  6. Gebruik het budget voor Duurzaamheid.

De Tomin website toont een voorbeeld van een gedeeltelijke verharding van een dak waar de kans is het helemaal te vergroenen zonder tegels! bron: https://www.tomingroep.nl/tomin-groen/boomverzorging-hovenierswerkzaamheden/Bestrating

 

 

De gemeente

Om te ontstenen lanceerde een Brabantse gemeente de prikkelende gedachte van een nieuwe belasting. De zogenaamde ‘tuintegeltax’. Dit wil zeggen dat mensen meer rioolbelasting betalen als hun tuin is versteend. Want door de verharding infiltreert het water onvolledig in de bodem. Het Rijk heeft laten uitzoeken dat in volledig verharde tuinen 85 % van het regenwater naar het riool stroomt. Zo raakt het rioleringsstelsel overbelast en moet de gemeente meer kosten maken om aanpassingen uit te voeren.

In plaats van in die richting te bewegen van de tuintegeltax is het beter om positieve steenbreekacties te lanceren, zoals de vriendelijke ‘Operatie Steenbreek’. Maar aan de andere kant kan het geen kwaad wel het juridisch instrumentarium te actualiseren. Door uit te voeren wat is vastgesteld in het kaderstellende Groenbeleidsplan. In dit document staat als streefbeeld beschreven om het karakter van voortuinen groen te houden, en de waterbergende en de klimaatregulerende functie te waarborgen. “Dit kan door in het bestemmingsplan een (aanleg)vergunning-plicht op te leggen voor het verharden van voortuinen.” “In nieuwe bestemmingsplannen worden daarom voortuinen zo veel mogelijk als tuin bestemd om verhardingen, schuttingen en parkeerplaatsen in voortuinen tegen te gaan.”

Neem het Noordwestelijk Villagebied als voorbeeld. Volgens het Groenbeleidsplan wordt “Gestreefd naar het behoud van cultuurhistorisch waardevolle tuinen. Waar zich daartoe mogelijkheden voordoen, wordt herstel van historische tuinen nagestreefd.” Dit is ook toepasbaar in andere gebieden. Kijk maar in het centrum. Zoals bij de monumentale woning hoek Groest – Veerstraat.

                         

Locatie Groest, kans voor een voortuin (bron: Google Earth, rechter beeld bewerkt beeld op basis van Google Earth opname)  

                                                           


Locatie Schering kans voor voortuinen (bron: Google Earth, rechter beeld bewerkt beeld op basis van Google Earth opname)

Woningbouwcorporaties

Voor het welslagen van het project is speciale aandacht nodig voor de positie van woningbouwcorporaties. Woningbouwcorporatieskunnen een rol vervullen in het bewustmaken van hun huurders wat het belang van vergroening is en hen stimuleren om verstening terug te dringen. Op dit moment zijn er door de corporaties geen regels vastgesteld waar huurders zich aan moeten houden qua inrichting van de tuin. Best vreemd omdat ook de tuinen een integraal onderdeel zijn van het corporatiebezit. Daarom is het goed denkbaar dat de verhuurders ook hierover afspraken gaan maken met de huurders. Waar de vergroening voor de corporaties eventueel resulteert in hogere groenkosten en onderhoud staat daar een toename van de totale waarde van het bezit tegenover, en voor de huurders een gezonder leefklimaat. Overigens stelt de Rijksoverheid dat “een klimaatbestendige inrichting niet duurder hoeft te zijn dan een traditionele inrichting.” 
Mocht blijken dat de woningbouwcorporaties een extra impuls nodig hebben om een actieve rol te spelen kan de gemeente ‘steenbreek’ ook onderdeel maken van de jaarlijkse prestatieafspraken.

Tot slot

D66 ziet volop mogelijkheden snel en concreet stappen te zetten om tuinen weer te vergroenen waar de verharding heeft toegeslagen. Maar zou het nou niet minstens zo nuttig zijn als de gemeente zelf met initiatieven komt om na een succesvolle Operatie Steenbreek voor tuinen eigenaren ook te verleiden om grijze daken en gevels te vergroenen? Klimaatadaptatie is per slot van rekening in het belang van ieders leefomgeving en daarom een gedeelde verantwoordelijkheid.

Locatie Schapenkamp. Van ‘Silverpoint’ naar ‘Greenpoint’ (bron: Google Earth, met rechts een bewerkt beeld op basis van Google Earth opname)

 

Edwin Göbbels

raadslid D66 Hilversum

 

Bronnen:

  • Klimaatbestendige tuinen en daken, stap Doorgronden – Sanity check, Ministerie van Infrastructuur en Milieu, 2016
  • Klimaatbestendige tuinen – stap Doorgronden: gedragsanalyse, Sociaal Cultureel Planbureau, Ministerie van Infrastructuur en Milieu, 2016
  • https://duurzaamdenhaag.nl/projecten/operatiesteenbreek
  • Groenbeleidsplan Hilversum 2030, De groene structuurvisie van Hilversum,  2012

Bekijk ook: