Steun ons en help Nederland vooruit

zondag 2 februari 2014

Natuurbegraven op Hoorneboeg? Nee.

Het natuurbegraven rukt op in Nederland. D66 vindt het wenselijk om ook in ’t Gooi natuurbegraven mogelijk te maken. Dat zou kunnen op begraafplaats Zuiderhof, maar ook in het groen bij het nieuw te bouwen crematorium op Crailoo. Op dit moment is de vraag aan de orde of het landgoed Hoorneboeg ingericht mag worden als terrein voor natuurbegraven. D66 is duidelijk: “ Nee, geen verstoring/vernieling van het Beschermd Natuurmonument Hoorneboegse Heide.”

Van Hoorneboeg naar Zuiderzee

Bij natuurbegraven is de eeuwigdurende grafrust op een mooi plekje in de natuur gegarandeerd. Er zijn geen zorgen om het onderhoud voor de nabestaanden. Op dit moment is de vraag aan de orde of landgoed Hoorneboeg verkocht kan worden als terrein voor natuurbegraven. Het landgoed Hoorneboeg is gelegen ten zuiden van Hilversum en maakt deel uit van cultuurhistorisch landschap de Hoorneboegse Heide. Het landgoed is via de smalle oprijlaan vanaf de Utrechtseweg bereikbaar. Eens lag de Hoorneboeg (waarschijnlijk “Hoogenberg”) boomloos op de heide. Vanaf de hoge berg was de Zuiderzee te zien. In 1836 kocht Anton Sinkel de berg Hoorneboeg en bouwde daar een boerderij, schuur en herenhuis. Boerderij en schuur zijn nu rijksmonument. Door grondaankoop werd het landgoed enorm uitgebreid; ook met de bedoeling om het (mislukte) Tienhovens Kanaal door te graven naar de Zuiderzee.

Broer en zus Pijnappel

In 1906 werd het landgoed geveild en aangekocht door broer en zus Pijnappel. Broer Pijnappel was een kamergeleerde, die zich in de 1e wereldoorlog inzette voor de opname van 773 Belgische vluchtelingen in Hilversum. Mejuffrouw Pijnappel deed haar best om sociaal onrecht tegen te gaan. Zij liet al in 1912 de boerderij en schuur inrichten voor korte vakanties voor arbeidersjeugd uit Leiden. In de 2e wereldoorlog fungeerde de Hoorneboeg als onderduikadres. In 1947 besloot mejuffrouw Pijnappel tot oprichting van een stichting die de hele Hoorneboeg zou gaan beheren. De stichting werd verbonden aan de Remonstrantse Broederschap. Zij hoopte daarmee ook in de geest van haar overleden broer te handelen, om zo de Hoorneboeg “die velen met ons levensvreugde en levensverdieping geschonken heeft, te trachten dit nog tot in lengte van dagen aan talloos vele anderen te doen geven.”(citaat Mej. Pijnappel bij overdracht). De Hoorneboeg werd een centrum voor levensbezinning. Mejuffrouw Pijnappel overleed in 1971 op bijna 100-jarige leeftijd. Het hele landgoed ging naar de Remonstrantse Broederschap. De stichting kan de exploitatie niet meer rond krijgen en is op zoek naar een koper. Nu is de verkoop aan een vastgoedhandelaar aan de orde met het oog op het ontwikkelen van een terrein voor natuurbegraven. In de geest van mejuffrouw Pijnappel?

Standpunt D66

D66 is van mening dat natuurbegraven op het landgoed Hoorneboeg niet in de geest is van broer en zus Pijnappel, die juist levende mensen inspireerden om een zinvol levenspad te kiezen. D66 gaat echter niet over de geest. Wellicht is het mogelijk om de statuten van de stichting zó te wijzigen, dat natuurbegraven daar wel in past. Daar gaat D66 ook niet over. De historie van het cultuurlandschap is wel een interessant punt voor D66. Op dit moment staat het in kaart brengen van de waarden van de Hoorneboegse Heide in het brandpunt van de belangstelling. Het terrein maakt deel uit van een uniek stuwwallenlandschap. De Hoorneboegse Heide bevat 7 grafheuvels. Er is een bronzen randbijl gevonden en onlangs zijn er celtic fields ontdekt. Juist op deze plek wordt het Gooise stuwwallenlandschap weer verbonden met de Utrechtse Heuvelrug door het bouwen van een ecoduct. De Hoorneboegse Heide maakt deel uit van de nominatie voor UNESCO werelderfgoed. D66 is het van harte eens met deze nominatie (lees: Barend Smit: Geopark Gooi en Vecht in wording). Op geen enkele wijze wenst D66 dit aardkundig, archeologisch en cultuurhistorisch landschap (inclusief Hoorneboeg) te verstoren. Annemarie den Daas (D66): “Het spreekt vanzelf dat de Hoorneboegse oprijlaan verbreed moet worden om rouwstoeten richting natuurbegraafplaats mogelijk te maken. Er wordt inmiddels van alles en nog wat bedacht om het autoverkeer ter plekke van die weg af te krijgen. Dus komt ook een nieuwe (asfalt) weg vanaf de Noodweg richting Hoorneboeg in beeld. D66 is tegen deze aantasting van de natuur- en archeologische waarden.” D66 is voor behoud van het cultuurhistorisch landschap en tegen natuurbegraven op het landgoed Hoorneboeg. Daarmee sluit D66 aan bij de opvattingen van de Vrienden van ’t Gooi, die ook tot de conclusie komen dat natuurbegraven terƒ plekke in strijd is met bestaand beleid en regelgeving. Wat staat D66 te doen? Annemarie den Daas (D66): “Om natuurbegraven op Hoorneboeg mogelijk te maken moet het bestemmingsplan gewijzigd worden. D66 zal niet meewerken aan die bestemmingsplanwijziging en tegen stemmen.”

Mogelijkheden voor natuurbegraven

Zijn er wel mogelijkheden in ’t Gooi voor natuurbegraven? Ja. Allereerst kan er met gemak in het groen naast het te bouwen crematorium op Crailoo ruimte gemaakt worden voor natuurbegraven. Ook op begraafplaats Zuiderhof is die vraag al eens aan de orde gesteld bij de terugloop van het aantal begrafenissen (van 3 naar 1 per dag). Intussen is er al een fraai urnenbosje en een strooiheuvel ontwikkeld. Aansluitend kunnen er in de bestaande bosschage aan de noordkant natuurbegraafplaatsen worden ontwikkeld. Aan de zuidkant van begraafplaats Zuiderhof kan in een handomdraai het terrein in de volle lengte met 3 meter zuidwaarts uitgebreid worden. Zo ontstaat er in deze groene rafelrand ruimte voor 400 natuurbegraafplaatsen. Op Den & Rust (Bilthoven) is er ruimte voor natuurbegraven in de aanpalende natuur van de Stichting Utrechts Landschap. Voor elk graf in de natuur gaat er een bedrag naar het Utrechts Landschap voor behoud, bescherming en ontwikkeling van de natuur. Mochten we met uitbreiding van Zuiderhof de rafelrand van het Goois Natuurreservaat raken, dan ook voor elk graf een geldbedrag naar het Goois Natuurreservaat (D66 heeft begrepen dat ook het GNR naar een plek zoekt om te verdienen aan natuurbegraven). En zo slaat D66 diverse “vliegen” in één klap.